Jerzy Utkin, Proch i pył. Redakcja: Stefan Pastuszewski. Korekta: Romuald Mikołajczak. Wydawca: Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, Bydgoszcz 2021, s. 32.
Jerzy Utkin – przede wszystkim poeta nurtu liryki obywatelskiej, posługujący się najczęściej mową wiązaną. Autor ponad trzydziestu publikacji książkowych, nie tylko z zakresu literatury pięknej, czego najlepszym przykładem jest album fotograficzny „Noże myśliwskie Polski i Europy” (Bellona, 2016).
Jego ostatnie książki poetyckie, które ukazały się nakładem Instytutu Wydawniczego „Świadectwo” to: „Nikt nie woła” (2014), „Samotność liścia” (2015), „Chleb i kamienie” (2015), „Psalm skopanego psa” (2016), „Krótka pamięć Europy” (2018), „Gdy zaśnie sumienie” (2019) oraz „Po drugiej stronie ciszy” (2020).
Debiutował w pierwszej połowie lat 80. XX w w prasie regionalnej Wielkopolski. Na przestrzeni ostatnich 35 lat jego utwory prezentowane były m. in. na łamach takich ogólnopolskich periodyków literackich jak: „Twórczość”, „Akant”, „Gazeta Kulturalna”, „Temat”, „Autograf”, „Nihil Novi”, „Okolica Poetów” i wielu innych. Jego wiersze tłumaczone były m. in. na język rosyjski, ukraiński, białoruski, grecki, szwedzki, niemiecki i francuski.
Dziennikarz oraz prozaik (powieści: „Czarny Albatros” – 2003, 2014 i „Chwiejnym krokiem przez bagno”– 2011 oraz zbiór opowiadań „Listy z kraju obłąkanych” – 2013), a także autor tekstów piosenek i wierszy dla dzieci, które znalazły się w książkach: „Niewidzialny łyżwiarz” – 2006, „Zaproszenie do ciszy” – 2007 oraz „Za firanką pajęczyn” – 2008. Jedna z jego piosenek pt. „Pierwszy śnieg” znajduje się w programie wychowania muzycznego klas IV-VI szkoły podstawowej.
Należy do Związku Literatów Polskich, Stowarzyszenia Autorów ZAiKS (Sekcja Literacka) oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy R P.
Ludzie, których podziwiam. Antologia Poetariatu. Redakcja i projekt okładki: Magdalena Kapuścińska. Korekta: Wojciech Janisio. Obraz na okładce: Andrzej Sobczyk. Oprawa graficzna okładki: Paweł Olejnik. Wydawnictwo Autorskie Magdalena Kapuścińska, Wieluń 2021, s. 120.
„Ludzie, których podziwiam” to wyjątkowo urzekający zbiór peanów, napisanych przez wybrane gremium najlepszych poetów polskich, współpracujących z wieluńskim Poetariatem. Tym razem poeci poświęcili swe pióro, by oddać hołd i pokłon różnorodnym adresatom.
Wśród ludzi, których podziwiają znalazły się takie postacie jak: ich dzieci, małżonkowie, wnuki, rodzice, dziadkowie, przyjaciele, nauczyciele, święci, Matka Boska, poeci, pisarze, satyrycy, kompozytorzy, malarze, aktorka, córka George'a Gordona Byrona, pani sklepowa, łyżwiarki figurowe, filozofowie, królowa Egiptu, a nawet imienne i bezimienne bohaterki i bohaterzy.
A Ty, komu byś poświęcił swój wiersz?
Jolanta Nowak-Węklarowa, Mówię o sobie ciszą. Wiersze niepublikowane. Wybór wierszy i opracowanie redakcyjne: Małgorzata Osuch, Sebastian Chosiński, Hanna Matczyńska, Elżbieta Rożnowska. Wstęp: Zbigniew Gordziej. Konsultacja: Anna Andrych. Wspópraca: Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wągrowcu, Wągrowieckie Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne im. Stanisława Przybyszewskiego. Na okładce fotokopie ze zbiorów wierszy Jolanty Nowak-Węklarowej – przód: Moje ręce (1970), tył: Sezon na szarość (2021). Wydawca: ZPW M-DRUK Janusz Muszyński, Wągrowiec 2020, s. 82.
ADORACJA ŻYCIA
Napisanie słowa wstępnego do pośmiertnie wydanego tomu poezji Jolanty Nowak-Węklarowej nie jest zadaniem łatwym. Kreślenie słów o zmarłej Koleżance, z którą dane mi było znać się przez kilkadziesiąt lat, z oczywistych względów ma wymiar emocjonalny. W głowie jawią się obrazy z różnych zdarzeń, ze spotkań z Jolą, słuchania wierszy przez Nią czytanych, rozmów, chwil wzajemnego milczenia, bo wpierw trzeba było dobrze przemyśleć sprawy literackie oraz inne dotyczące różnych sfer życia społecznego, gospodarczego i politycznego Polski, Oboje uważaliśmy, że warto zabierać głos w ważnych sprawach, po choćby krótkiej analizie ich stanu, a temu sprzyjał chwilowy bezgłos pomiędzy nami.
Teraz, kiedy nie mogę toczyć kolejnych rozmów z Jolą, pełniej rozumiem strofy stworzone przez poetkę z Wągrowca. Ot, choćby te: (...) bywają chwile / gdy słowa milkną / jak chore jaskółki (...). Niby to oczywiste, ale świadomość tego jest jednak ulotna.
Aby poznawać, trzeba wyruszyć w drogę. Aby pisać wiersze, powinno się czuć, że musisz pisać, nie tylko, że chcesz. Jolanta Nowak-Węklarowa wiersze pisać musiała. Stała się wysłannikiem Erato. Muzie była wierna do ostatnich miesięcy swojego życia. Tworzyła strofy obrazujące widzenie różnych aspektów Wszechświata. Nie inaczej jest w tomie poetyckim, do którego piszę słowo wstępne. Nie próbuję recenzować poetyckich zapisów autorki. Z pewnością zrobią to inni krytycy literaccy. Zwracam tylko uwagę, że interpretacja wierszy jest sprawą indywidualną, nie zawsze po myśli twórcy. To można uznać za wartość, bowiem za sprawą takiego podejścia do twórczości, wyobraźnia odbiorcy prowadzi nie tylko drogami oczywistymi, ale pozwala zajrzeć w kręte meandry literackich zapisów. (...) mozolę się / trudzę / nad rekonstrukcją szkiełek / w mozaikę (...), czytamy w wierszu poetki, która dała nam 21 tomów wartościowej poezji. Kolorowa mozaika stworzona przez Jolę, jest w zasięgu wszystkich, którzy wezmą do rąk książkę Mówię o sobie ciszą. Dla uważnych czytelników owo mówienie może być krzykiem, skuteczną terapią, metodą na samooczyszczenie z tego, co złe w Ja.
Jolanty Nowak-Węklarowej, Joli, nie spotkam już na trzeciej planecie układu słonecznego, na naszej Ziemi, która dźwiga na sobie skomplikowaną materię przyrody i jest różnorako wykorzystywana, szczególnie przez homo sapiens. Można nam wiele zabrać, ale zawsze do dyspozycji mamy wspomnienia, a one, jak pisał noblista Khalil Gibran są formą spotkania. Dobre i to. Chociaż lepiej by było – na wyciągnięcie ręki. To miało miejsce w moich kontaktach z Jolą. Zawsze lubiłem patrzeć na Jej oczy, radosne, pełne energii. Były dopowiedzeniem do każdego zdania, które wypowiadała. Z nich mogłem odczytać, jak odbiera moje słowa. Teraz przychodzi mi tylko czytanie wierszy, które napisała, czytanie z łezką w oku: (...) pewnego dnia / moim złamanym dłoniom / błogosławione zostanie powietrze (...). Jola pobłogosławiła je dla nas, którzy żyjemy.
„Choroba jest klasztorem: z własną regułą zakonną, z własną ascezą, z własnym milczeniem i własnymi oświeceniami”, twierdził Albert Camus. Jolanta Nowak-Węklarowa doświadczyła owej prawdy. Śmierć była wyzwoleniem, chociaż, jak zazwyczaj, przyszła za wcześnie. Autorka niniejszego tomu poezji wypełniła swoje życie pracą nauczycielską, społeczną i literacką. W każdym z tych obszarów aktywności była rzetelna i ceniona. Sporo ma uczniów. Podążają drogą, którą pokazała, podświetlając ją, by skuteczniej osiągać cele. Wielu rozpłomieniła do działania i adoracji życia.
Do rąk czytelników trafia książka o dużej wartości literackiej i sentymentalnej. Warto czytać wiersze Jolanty Nowak-Węklarowej. Są swoistym fragmentem testamentu człowieka dobrego, pracowitego i literacko uzdolnionego. Bierzmy w ręce ten tom, nie tylko jeden raz, i miejmy go blisko siebie, na półce z ulubionymi publikacjami.
„Mortui vivos docent – umarli uczą żywych”, czyż tak nie jest?
Zbigniew Gordziej
Barbara Gajewska, Listy do Małego Księcia. Ilustracje, okładka, redakcja graficzna: Agnieszka Illinicz-Kiełkiewicz. Wydawca: Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Próchnika, Mediateka 800-lecia, Piotrków Trybunalski 2019, strony nienumerowane.
Tomasz Kędziak, O dwóch takich. Redakcja i fotografia na okładce: Tomasz Kędziak, Wydawnictwo Ridero, bez miejsca wydania, 2020, s. 154.
Tomasz Kędziak – to autor urodzony w 1969 roku. W swoim dorobku ma kilka książek, które można zaliczyć do lekkiej i zarazem interesującej beletrystyki.
O Dwóch takich – to legenda o wiejskich bliźniakach. Nie należy doszukiwać się w tej książce jakichkolwiek podobieństw do istniejących postaci, ponieważ wszystko jest fikcją literacką.
Tomasz Kędziak, Ja BenJamin. Redakcja: Tomasz Kędziak. Projekt okładki: #kola.zuwka. Wydawnictwo Ridero, bez miejsca wydania, 2020, s. 291.
Tomasz Kędziak – to autor urodzony w 1969 roku, który pasję pisarską odkrył w sobie niedawno. Pisze tak, jakby stracony czas próbował nadrobić, dzięki czemu ma na koncie kilka udanych książek.
Lata 1989-1991 – to okres przypadający na wielką transformację ustrojową Rzeczypospolitej Polskiej. Jak poradzi sobie młody człowiek bez żadnych ambicji i jakichkolwiek planów na życie, któremu akurat w tym czasie przyszło wkraczać w dorosłość? Odpowiedzią na to pytanie jest historia zamknięta w tej książce.
Tomasz Kędziak, Cygańska wróżba. Redakcja i fotografia na okładce: Tomasz Kędziak, Wydawnictwo Ridero, bez miejsca wydania, 2020, s. 245.
Tomasz Kędziak – to autor urodzony w 1969 roku. Dość późno zadebiutował swoja opowieścią pt. Statystyczny, której sukces i dobre recenzje spowodowały, że szybko powstały kolejne pozycje. Nie minął rok od tamtego debiutu, a to już kolejna lektura...
Cygańska wróżba – to opowieść o wiejskim chłopcu, jego marzeniach i karierze zawodowej. Szczególnie z reporterska wręcz precyzją autor zabiera nas w podroż do prowincjonalnej wsi końca lat siedemdziesiątych. Ciąg wydarzeń, dopiero po wielu latach, zamyka się w historię, w której można dopatrzyć się metafizycznych wątków powiązanych z wcześniejszą wróżbą. Innymi słowami – jest to historia wiejskiego chłopca, który został lekarzem i po latach wraca w rodzinne strony.