Piotr Dmochowski, Strony wyjęte z „Dziennika kolekcjonera”. Korekta tekstu: Bogna Kubińska. Wydawnictwo MD, Warszawa 2023, s. 782.

Przygotowałem tę książkę głównie dla wąskiej grupy fanów Beksińskiego, bo nie łudzę się, żeby zainteresowała szersze grono czytelników. Jeśli jednak sława Mistrza kiedyś zatryumfuje, to jestem pewien, że te kartki – wyjęte – staną się pozycją obowiązkową dla młodzieży szkolnej. Pas moins.

Ostrzeżenie

Niniejsze notatki są wyjęte z prowadzonego przeze mnie od 2013 roku diariusza, w którym opisuję codzienne zdarzenia, myśli, wrażenia, wy­mienione korespondencje, lektury czy obejrzane przeze mnie widowi­ska. Dla potrzeb niniejszej książki z tych notatek wyjąłem wszystkie sprawy, które nie krążą wokół codziennego zarządzania naszą kolekcją obrazów Zdzisława Beksińskiego. Ale i w tym, co pozostało, z powodu imperatywu nieprzekroczenia ośmiuset stron druku dokonałem wielu znaczących cięć.

Muszę też ostrzec czytelnika, że lektura niniejszej książki zaintere­suje prawie wyłącznie miłośników sztuki Mistrza; właśnie dlatego, że wszystko, co dotyczyło rozmyślań, zabiegów, posunięć czy innych fak­tów z mojego codziennego życia, zostało z niej usunięte, a pozostała tylko kwestia kolekcji.

Listy, które były do mnie wysłane przez różne osoby, są reproduko­wane najczęściej bez podawania nazwisk ich autorów, bo musiałbym ich prosić o pozwolenie na publikację, a to byłoby ogromnie czaso­chłonne. Podaję natomiast nazwiska autorów listów wtedy, gdy chodzi o korespondencję oficjalną z dyrekcjami instytucji i z kilkorgiem wy­próbowanych przyjaciół, którzy mi nie zrobią wyrzutów za wyjawienie ich autorstwa.

Przygotowując się do wydania tej książki, zorientowałem się, że prze­wija się w niej wręcz obsesyjny motyw rozrachunku z Mistrzem za inwektywy, które rzucał na mnie w swoim dzienniku wydanym pod tytułem Dzień po dniu kończącego się życia. Ponieważ jednak ta sprawa jest dla mnie ważna, nie skróciłem tych dość repetytywnych rozwa­żań. Zresztą są one w pewien sposób przedłużeniem dużego rozdziału mojej poprzedniej książki Zapiski z przededniu apokalipsy, w której znajdował się akapit zatytułowany Sąd nad Piotrem Dmochowskim.

David Grann, Czas krwawego księżyca. Zabójstwa Osagów i narodziny FBI. Przełożył: Piotr Grzegorzewski. Redaktorki inicjujące: Dorota Nowak, Elżbieta Kalinowska. Redaktorki prowadzące: Dominika Cieśla-Szymańska, Dorota Zwierzchowska. Korekta: Katarzyna Bury Słabnicka, Jolanta Gomółka, Małgorzata Denys. Projekt okładki i stron tytułowych: Paulina Piorun. Zdjęcie wykorzystane na okładce: ©Bartelesville Area. Projekt mapy: Jeffrey L. Richman. Zdjęcie autora na skrzydełku: ©Matt Richman. Wydawnictwo WAB, Warszawa 2023, s. 368.

Członkowie plemienia Osagów z terenów Oklahomy należeli w latach 20. XX wieku do najbogatszych ludzi świata. Dzięki odkryciu na ich terytorium złóż ropy naftowej jeździli limuzy­nami, kupowali luksusowe rezydencje i wysyłali dzieci do szkół w Europie. Nagle zaczęli ginąć w tajemniczych okolicznościach, jeden po drugim. Kiedy zaczęły umierać również osoby pró­bujące wyjaśnić zagadkę, a ofiar było już ponad dwadzieścia, śledztwo przejęło świeżo utworzone FBI, trafiając na jeden z najmroczniejszych spisków w historii Stanów Zjednoczonych.

David Grann przygląda się po latach tej szokującej sprawie, odkrywając nowe szczegóły. Jego doskonale udokumentowa­na książka jest arcydziełem literatury faktu, frapującym zapi­sem pełnego zwrotów śledztwa, które ujawniło wiele tajemnic. Czas krwawego księżyca to historia chciwości, rasizmu i zbrod­ni, którą czyta się z zapartym tchem.

Na podstawie książki Czas krwawego księżyca Martin Scorsese nakręcił film z gwiazdorską obsadą (w rolach głównych m.in.: Leonardo DiCaprio i Robert De Niro).

Krzysztof Galas, Odpuść sobie. Korekta: Danuta Torno Gierszewska. Projekt okładki: Agnieszka Ograszko, Piotr Wieczorek. Fotografia autora: Alina Galas. Wydawnictwo EDU-ART, Poznań 2023, s. 404.

Krzysztof Galas urodził się w Poznaniu w 1964 roku. Jest byłym sportowcem, zdobył 38 medali na mistrzostwach Polski w7 pływaniu w kategorii niewido­mych. W 1980 r. zajął IV miejsce na Igrzyskach Paraolimpijskich w Arnhem w Holandii. Jest autorem 10 książek poetyckich i 3 proza­torskich. Jego wiersze publikowane były w wielu antologiach i alma­nachach, a także czasopismach kulturalnych. Można je było usłyszeć na antenie Jedynki Polskiego Radia, Radia Poznań oraz Radia Emaus. Poezja Krzysztofa Galasa była tłumaczona na ponad 20 języków, m.in. na: niemiecki, rosyjski, hiszpański, angielski, esperanto, grecki, ukraiński. Twórca wielu felietonów m.in. dotyczących spraw środo­wiska osób niewidomych. Od 2006 roku jest członkiem Związku Literatów Polskich, a od grudnia 2022 roku Prezesem Oddziału Wielkopolskiego ZLP. Od wielu lat prowadzi cykliczne spotkania literackie. Bywa jurorem konkursów poetyckich. Chętnie wspomaga początkujących poetów w redagow7aniu debiutanckich książek.

W latach 2017-2020 był zastępcą Redaktora Naczelnego literackiej ga­zety „Krajobrazy Kultury”. Od 2018 roku jest członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Jest pomysłodawcą i fundatorem statuetki „Władysław”, która na­wiązuje do zasług dla kultury polskiej Władysława Stanisława Rey­monta - noblisty. Stanowi ona podziękowanie za aktywność twórczą i wkład do środowiska kultury. Laureatami są twórcy z kraju i z za­granicy m.in. z Ukrainy, Włoch, Litwy, Izraela i Gwatemali.

W 2014 roku otrzymał Odznakę Honorową „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego”. Z kolei w 2018 roku „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz Nagrodę Literacką IANICIUS im. Klemensa Janickiego. Jest czynnym działaczem społecznym, w tym na rzecz środowiska osób niepełno­sprawnych. W 2018 roku uzyskał I miejsce w Wielkopolsce i II miejsce w Polsce w kategorii Idol Środowiska w plebiscycie organizowanym corocznie przez Fundację „Szansa Dla Niewidomych”.

W zespole UZALEŻNIENI OD MARZEŃ wraz z żoną Aliną śpiewa poezję, komponuje i gra na gitarze (autor ponad 100 piosenek). Jest laureatem wielu ogólnopolskich festiwali poezji śpiewanej. Często tworzą opraw7ę muzyczną różnych imprez kulturalnych. Duet ma na swoim koncie trzy autorskie płyty. W 2018 roku wymieniony w „Encyklopedii Osobistości Rzeczypospolitej Polskiej” wydanej przez BPH British Publishing House LTD.

Jak wielka jest Warszawa. 51. Antologia Warszawskiej Jesieni Poezji. Redakcja: Jerzy Jankowski, Zbigniew Milewski,l Grzegorz Trochimczuk, Artur Krajewski. Współpraca: Marek Wawrzkiewicz. Opracowanie graficzne, fot i DPT: Art K-Raj. Zdjęcie na stronie 6.: Andrzej Walter. Korekta: Zofia Mikuła. Wydawca: Związek Literatów Polskich, Warszawa 2023, s.  176.

Kazimierz Świegocki, Mickiewicz egzystencjalny. Seria „Kolekcja literacka”, redakcja serii: Piotr Müldner-Nieckowski, Anna Nasiłowska, Małgorzata Karolina Piekarska. Redakcja: Zbigniew Zbikowski. Projekt graficzny i logo Kolekcji Literackiej: Tunia. Ilustracje: Marek Sołtysik. Oddział Warszawski Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Warszawa 2021, s. 284.

Do lektury Mickiewicza powinno się wracać w różnych momentach życia. Książka Kazimierza Świegockiego pokazuje, że warto: przynosi ożywczą interpretację egzystencjalnych wątków Sonetów krymskich, pomniejszych wierszy, utworów tłumaczonych przez Mickiewicza, a zamyka ją szkic o Panu Tadeuszu i Dziadach. Do zacnego grona piszących o Mickiewiczu filologów dołączył filozof.

Anna Nasiłowska

Interpretacje profesora Świegockiego, filozofa i poety, są jak deszcz, którego łaknęła chyląca się ku ziemi, osłabła kania. Ożywcze, świeże, cierpliwie odnawiają dostęp do poezji Adama Mickiewicza, wręcz otwierają wciąż przez nieznane siły przymykane wrota. O Mickie­wiczu, jak się wydaje, większość z nas niemal zapomniała, pozo­stawiając sobie jedynie jego konterfekt wieszcza w postaci Pana Tadeusza. Problem mają z tym między innymi nauczyciele, zwłasz­cza licealni, którzy w bibliotekach znajdują zbyt mało pożywki dla własnych rozstrzygnięć i polonistycznej dydaktyki. Ale również krytycy i literaturoznawcy, ponieważ wymykają im się argumenty hermeneutyczne. Czas więc nowocześnie spojrzeć wstecz, bo mimo wszystko chodzi o nasze jutro.

Piotr Müldner-Nieckowski

Urszula Zybura, Haiku jazzowe. Projekt graficzny książki: Danuta Witkowska. Tłumaczenie i korekta: Bill Wolak, Danuta Zasada i Urszula Zybura. Wydawca: Fundacja Literacka „Jak podanie ręki”, seria wydawnicza nr 68, Poznań 2023, s. 46.