Severyn Ashkenazy. Miecze Watykanu. Refleksje i polemiki świadka zła. Przekład: Andrzej Dominiczak. Projekt okładki: RED Paweł Brankiewicz. Na okładce wykorzystano obraz Zdzisława Beksińskiego, 1984, za zgodą Muzeum Historycznego w Sanoku. Redakcja: Agnieszka Al-Jawahiri. Wydawnictwo Vis-a-vis Etiuda sp. z o.o., Kraków 2023, s. 318 + 18 nlb.

W Mieczach Watykanu Severyna Ashkenazego łączą się i splatają trzy opowieści: Pierwsza z nich to mroczna historia prześladowań, pogromów, wypędzeń i innych ludobójczych praktyk, jakich Watykan i jego sojusznicy – tytułowe „miecze” – dopuszczali się wobec Żydów, ale także innowierców, heretyków i wszystkich, którzy faktycznie lub rzekomo zagrażali potędze Kościoła. To historia obejmująca szesnaście wieków, począwszy od roku 339 n.e. gdy na mieszane małżeństwa Żydów i chrześcijan w Cesarstwie Rzymskim nałożono karę śmierci, aż do czasów najnowszych: sojuszu z faszyzmem i nazizmem, udziału w prześladowaniach buddystów w Wietnamie, poparcia udzielanego reżimom w Chile i w Argentynie oraz czynnego udziału wielu księży katolickich w rzezi w Rwandzie.

To także przejmująca opowieść o osobistych losach Severyna Ashke­nazego i jego rodziny, ocalałych z Holokaustu dzięki polskiej rodzinie, która ukrywała Ashkenazych przez długie miesiące pod podłogą swo­jego mieszkania w Tarnopolu.

To wreszcie opowieść o narodzie i kulturze żydowskiej, tak jak ją widzi i ocenia progresywny Żyd – patriota, ale nie chwalca, człowiek niereligijny, który naprawdę martwi się o byt swojego narodu i dlatego nie szczędzi krytycznych uwag wobec tych cech kultury i obyczajowości żydowskiej, które pogłębiają podziały społeczne i to w kraju, którego byt wciąż jest zagrożony.

Przeczytałem dwukrotnie. To prawdziwe arcydzieło!

Eugene Kessler, prof. California State University

Prowokacyjny, odważny, dobrze udokumentowany, wnikliwy i świetnie napisany szybki marsz przez historię okrucieństw popełnionych w imię Boga.

Bohdan W. Oppenheim, prof. Loyola Marymount University, Los Angeles

Krótka opowieść o długiej historii nienawiści. Musicie przeczytać!

Laure Murat, prof. University of California, Prix Goncourt, 2001

Kronika życia i twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza. Wydanie krytyczne ze wstępem Jana Błońskiego. Komitet redakcyjny: Przewodniczący Janusz Degler oraz Bogdan Michalski, Lech Sokół. Opracowali: Janusz Degler, Anna Micińska, Stefan Okołowicz, Tomasz Pawlak. Redakcja: Krystyna Kurmanowa. Korekta: Dobrosława Pańkowska. Indeks: Maria Kaniewska. Obwolutę, okładkę i strony tytułowe projektował Andrzej Heidrich. Na frontopisie: Stanisław Ignacy Witkiewicz, autoportret, 24 VII 1917 (fragment portretu poziomego). Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2017, s. 958.

Niniejszy tom, będący quasi-biografią Stanisława Ignacego Witkiewicza, podzielony został na trzy części. W pierwszej zarysowane są dzieje ante­natów Witkacego, drugą – właściwą – stanowi uzupełniona i uaktualniona Kronika życia i twór­czości. W części trzeciej pomieszczono artykuły i rozprawy poświęcone najistotniejszym wyda­rzeniom z życia Witkacego. Były to: egzamin maturalny, studia w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, samobójstwo Jadwigi Janczewskiej, wyprawa w tropiki z Bronisławem Malinowskim, służba w armii carskiej, małżeństwo z Jadwigą Unrużanką oraz samobójcza śmierć 18 września 1939 roku we wsi Jeziory na Polesiu. Bogaty materiał ilustracyjny można traktować jako równoległą do tekstu opowieść biograficzną.

Marek Wawrzkiewicz, nie minęło. Redakcja i projekt okładki: Andrzej Dębkowski. Korekta: Zofia Sofim Mikuła. Zdjęcie autora na IV stornie okładki: Andrzej Walter. Wydawnictwo Autorskie Andrzej Dębkowski, Zelów 2023, s. 214.

Marek Wawrzkiewicz urodził się w 1937 roku w Warszawie. Poeta, prozaik, tłumacz, krytyk literacki. Przeszło trzydzieści lat pracował jako dziennikarz w radiu i prasie. Był redaktorem naczelnym pism literackich „Nowy Wyraz” i „Poezja”, korespondentem zagranicznym, a także szefem tygodnika „Kobieta i Życie”.

Autor ponad czterdziestu książek – tomów poezji, szkiców, powieści, antologii i książek przekładowych – tłumaczy z kilku języków słowiańskich.

Od 1963 roku członek Związku Literatów Polskich, od 2000 prezes Oddziału Warszawskiego ZLP, a od 2003 również prezes Zarządu Głównego ZLP. Organizator międzynarodowych Warszawskich Jesieni Poezji.

Marek Wawrzkiewicz odsłania kolejne karty swoich wspomnień. Po doskonałym wywiadzie-rzece w książce „Nie do zapomnienia. Z drugiej szuflady”, gdzie sięgał do najdalszych pokładów pamięci – pozostawił nam nieprzebrane źródło wiedzy o polskiej literaturze. Tym razem ukazuje nam swoje inne oblicze. „Nie minęło”, to książka szczególna dla poety. Wawrzkiewicz wspomina czasy nam bliskie, takie na wyciągnięcie ręki. Ukazuje w książce różne momenty ze swojego bogatego życia – poważne, ale i śmieszne, zwyczajne i mniej zwyczajne; takie jakie bywało i bywa życie. Odnosi się wrażenie, że poeta chce poskładać te okruchy z rozsypanych kawałków rozbitego lustra, następnie składa je, aby wreszcie mógł się wyłonić w miarę całościowy obraz człowieka spełnionego. Surowy, ale prawdziwy, bez upiększeń i wygładzania kantów; pisanie hagiografii pozostawia innym. Ta książka naprawdę potrafi inspirować i skłaniać do refleksji...

Andrzej Dębkowski

Danuta Bartoszuk, Tkanka bliznowata. Redakcja: Jarosław Jabrzemski. Wydawca: Rafał T. Czachorowski. Projekt okładki i identyfikacji graficznej: Daria K. Kompf. Korekta: Katarzyna Kusoić. Zdjęcie autorki: Leszek Lisiecki. Wydawca: Fundacja Duży Format, Warszawa 2023, s. 68.

DANUTA BARTOSZUK

Filolożka, bibliotekarka, nauczycielka, tłumaczka. Autorka trzech książek poetyckich: „dotykając prze­mijania” (2017), „Czekając na zmartwychwstanie” (2020), „Może narodzenie” (2022). Jej wiersze publiko­wane były m.in. w „Gazecie Kulturalnej”, „Żyrardowskich Zeszytach Literackich”, „Własnym głosem”. Była redaktorką poezji w internetowych pismach litera­ckich: „Nowa Gazeta Literacka” i „Nowe myśli”. Należy do Związku Literatów Polskich, Klubu Poszukiwaczy Słowa w Piasecznie i warszawskiej grupy literacko-muzycznej Terra Poetica.

Ewa Walentyna Maciejewska, Bajki z wiosennej łąki. Wstęp: prof. Mirosław Krajewski. Projekt okładki i ilustracje: Maja Wierzchowska, Zofia Sikora. Wszechnica Wydawnicza i Edukacyjna Verbum, Kępno 2023, s. 42.

Ewa Walentyna Maciejewska

Urodzona w Kępnie w 1958 roku, magister pedagogiki, nauczyciel dyplomowany edukacji wczesnoszkolnej.

Od 2017 roku należy do Kępińskiego Koła Lite­ratów. W 2019 roku zadebiutowała tomikiem pt. Stopa­mi latawców. Kolejne tomiki to: Snu kropelka – zbiór wierszy dla dzieci na cztery pory roku (2020), W brzasku nocy (2021), Archipelag morskich wierszy (2022), Bajki wiatru i słonka (2022) – bajki psychoedukacyjne dla dzieci.

Współtwórczyni czterdziestu antologii po­ezji współczesnej (w tym charytatywnych i dla dzie­ci) oraz dwóch antologii międzynarodowych: Jesz­cze zmierzch żarzy (2021) i Sam ty biały jak chusta (2022)

W antologii charytatywnej Solidarni z Ukrainą cz. II Nie tracąc nadziei, (Wydawnictwo EduArt 2022), ukazał się jej wiersz przetłumaczony na języki ukraiń­ski i angielski.

Od lutego 2023 roku członkini Stowarzyszenia Autorów Polskich w Warszawie Oddział Kołobrzeg.

Leszek Lisiecki, Nikt nie budzi drzwi. Redakcja i posłowie: Magdalena Węgrzynowicz-Plichta. Projekt okładki: Joanna Plichta. Zdjęcia: Leszek Lisicki. Zdjęcia przy biografii z archiwum autora. Wydawnictwo SIGNO, Kraków 2014, s. 48.