Andrzej Dębkowski 

Miłość do książek na jeden dzień

23 kwietnia – piękna data, szlachetna idea, wielkie nazwiska. Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich brzmi jak święto, które powinno nas jednoczyć wokół czegoś trwałego i wartościowego. W końcu stoi za nim UNESCO, stoi tradycja katalońska, stoją symbole tak potężne jak Shakespeare czy Cervantes. Tyle że w Polsce ten dzień coraz częściej przypomina dobrze zorganizowaną dekorację – ładną, ale trochę pustą w środku.

Owszem, są akcje. Biblioteki przygotowują wydarzenia, księgarnie kuszą rabatami, w mediach społecznościowych pojawiają się zdjęcia z książkami ustawionymi w estetyczne stosy. Problem polega na tym, że to wszystko trwa dokładnie tyle, ile trwa moda na „czytanie w kwietniu”. Potem książka znowu przegrywa z ekranem, a deklaracje o miłości do literatury rozpływają się szybciej niż promocje w księgarniach.

Statystyki są bezlitosne – są niezykle smutne. Czytelnictwo w Polsce od lat balansuje na poziomie, który trudno nazwać satysfakcjonującym, by nie powiedzieć, że żenującym. Wciąż duża część społeczeństwa nie sięga po żadną książkę w ciągu roku. I nie chodzi tu tylko o brak czasu, jak często się tłumaczymy. Czas znajduje się na seriale, na scrollowanie, na wszystko, co natychmiastowe i łatwe. Książka wymaga czegoś więcej – skupienia, ciszy, cierpliwości. A tego zaczyna nam brakować.

Jeszcze bardziej paradoksalnie wygląda kwestia praw autorskich. Świętujemy ich ochronę, a jednocześnie wciąż funkcjonujemy w kulturze „jakoś to będzie” – kopiowania, udostępniania, traktowania twórczości jako czegoś, co istnieje w próżni, bez autora, bez wysiłku, bez kosztu. Szacunek dla książki nie kończy się na jej przeczytaniu – zaczyna się od uznania, że ktoś ją stworzył i ma do niej prawa.

Może więc zamiast kolejnej kampanii z hasłem „czytajmy więcej” potrzebujemy uczciwszej refleksji. Czy naprawdę chcemy być społeczeństwem czytającym, czy tylko społeczeństwem, które lubi o sobie tak myśleć? Bo między jednym a drugim jest przepaść.

Światowy Dzień Książki to dobra okazja, żeby się zatrzymać – ale nie tylko po to, by zrobić zdjęcie z powieścią. Raczej po to, by zadać sobie niewygodne pytanie: kiedy ostatnio książka była dla nas czymś więcej niż dekoracją albo chwilowym gestem wobec własnego sumienia?

©Andrzej Dębkowski

Rys. ©Sławomir Łuczyński

Jerzy Jankowski 

XXV Srebrna Szyszka w Międzyborowie 

Serdecznie zapraszamy na XXV Otwarty Turniej Jednego Wiersza im. Ziemowita Skibińskiego „Srebrna Szyszka” w Międzyborowie (koło Żyrardowa) – 16 maja (sobota) 2026 roku od godz. 14.00 (aula Szkoły w Międzyborowie – ul. Staszica 5).

PROGRAM IMPREZY:

14.00 – Rozpoczęcie imprezy, wspomnienie patrona konkursu dr. Ziemowita Skibińskiego

14.15 – Wspomnienie dwukrotnego laureata Turnieju, zmarłego w 2026 roku, Zbigniewa Mysłowieckiego

14.25 – „Po kilka wierszy” czytają jurorzy: Jerzy Paruszewski i Jerzy Jankowski

14.40 – Panel dyskusyjny, spotkania autorskie z pozostałymi jurorami: Darkiem Foksem, Andrzejem Dębkowskim, Przemysławem Owczarkiem.

Tematy panelu dyskusyjnego:

– czasopisma literackie i ich obecna rola

– konkursy poetyckie i ich znaczenie

– ok. 16.00 – XXV Turniej Jednego Wiersza im. Ziemowita Skibińskiego „Srebrna Szyszka”

– ok. 19.00 – Rozdanie nagród, zakończenie imprezy

W Turnieju przyznane będą następujące nagrody: I nagroda – 1000 zł, II nagroda – 600 zł, III nagroda – 400 zł, wyróżnienia – po 200 zł. Jury zastrzega sobie możliwość innego podziału nagród.

Organizatorzy imprezy:

Związek Literatów Polskich, Wójt Gminy Jaktorów, Zespół Szkół Publicznych w Międzyborowie i Stowarzyszenie Przyjaciół Wydm Międzyborowskich.

W trakcie imprezy będzie możliwość wyłożenia i sprzedaży własnych książek poetyckich, a także czasopism literackich.

adres: Międzyborów, ul. Staszica 5;

telefon kontaktowy: 46 855 54 05; 534 046 999

Ewentualne pytania prosimy kierować na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Jurorami w naszym Turnieju byli do tej pory: Marek Wawrzkiewicz, Jerzy Jarniewicz, Karol Maliszewski, Darek Foks, Andrzej Walter, Wojciech Kass, Krzysztof Kleszcz, Andrzej Dębkowski, Grzegorz Trochimczuk, Tadeusz Hutkowski, Rafał Czachorowski, Vladan Stamenkowić, Radosław Wiśniewski, Bohdan Urbankowski, Robert Miniak, Zbigniew Milewski, Jacek Dehnel, Andrzej Wołosewicz, Paweł Kubiak, Maciej Woźniak, Jacek Rybus, Lam Quang My, Jerzy Paruszewski i Jerzy Jankowski.

Zasady uczestnictwa w Turnieju:

1. W czasie Turnieju każdy uczestnik prezentuje osobiście jeden wiersz swojego autorstwa. Autor wpisując się na listę uczestników gwarantuje swoim podpisem, że wiersz nie powstał przy użyciu sztucznej inteligencji i nie zawiera fragmentów wierszy innych autorów (za wyjątkiem motto, dedykacji, zaznaczonych wprost cytatów).
2. Wiersze konkursowe nie mogą być wcześniej publikowane w prasie, książkach i internecie, a także nagradzane i wyróżniane w konkursach.

3.Każdy ma w trakcie Turnieju wydruk swojego wiersza, wierszy nie trzeba nigdzie wcześniej wysyłać ani zgłaszać.

4.Wiersz nie powinien przekraczać 30 wersów.

5.Wiersze mogą dotyczyć dowolnej tematyki, muszą być napisane w języku polskim, co nie wyklucza wtrąceń obcojęzycznych.

6.W Turnieju mogą brać udział zarówno poeci niezrzeszeni, jak i członkowie literackich związków twórczych np. ZLP czy SPP.

7. Wiersze nagrodzone i wyróżnione mogą być nieodpłatnie opublikowane przez organizatorów.
8. Wzięcie udziału w Turnieju oznacza zaakceptowanie regulaminu, organizatorzy mogą przetwarzać dane uczestników, ale tylko w kontekście Turnieju, sprawy nieujęte w regulaminie ostatecznie rozstrzyga jury.

„Srebrna Szyszka” w Międzyborowie

Otwarty Turniej Jednego Wiersza „Srebrna Szyszka” narodził się w Międzyborowie w 2000 roku. Pomysłodawcą i organizatorem jest Jerzy Jankowski – poeta, członek Prezydium Zarządu Głównego ZLP, wiceprezes Oddziału Warszawskiego ZLP. Od początku w jury jest także poeta Jerzy Paruszewski, pozostałymi jurorami w tym roku będą: Darek Foks, Andrzej Dębkowski, Przemysław Owczarek. Przychylność wójta Rafała Drązikowskiego, a wcześniej wójta Macieja Śliwerskiego oraz dyrektora szkoły Dariusza Grabowskiego powodują, że znowu zapraszają Turniej.

Dotychczasowi laureaci „Srebrnej Szyszki”:

I Turniej – rok 2000 – I nagroda – Anna Wiraszka (Międzyborów)

II Turniej – rok 2001 – I nagroda – Sebastian I. Racz (Żyrardów)

III Turniej – rok 2002 – I nagroda – Anna Wiraszka (Międzyborów)

IV Turniej – rok 2003 – I nagroda – Zbigniew Mysłowiecki (Warszawa)

V Turniej – rok 2004 – I nagroda – Zbigniew Mysłowiecki (Warszawa)

VI Turniej – rok 2005 – I nagrody – Piotr Macierzyński  (Łódź) i Hanna Urbankowska (Warszawa)

VII Turniej – rok 2006 – I nagroda – Konrad Ciok (Skierniewice)

VIII Turniej – rok 2007 – I nagroda – Ewa Kowalczyk (Żyrardów)

IX Turniej – rok 2008 – I nagroda – Ewa Kowalczyk (Żyrardów)

X Turniej – rok 2009 – I nagroda – Robert Miniak (Łódź)

XI Turniej – rok 2010 – I nagroda – Sławomir Płatek (Gdańsk)

XII Turniej – rok 2011 – I nagroda – Dorota Ryst (Warszawa)

XIII Turniej – rok 2012 – I nagrody– Robert Kania (Warszawa) i Rafał Maciszewski (Żyrardów)                

XIV Turniej – rok 2013 – I nagroda – Tadeusz Hutkowski (Sochaczew)

XV Turniej – rok 2014 – I nagroda – Anna Miłek (Kielce)

XVI Turniej – rok 2015 – I nagroda – Anna Maria Wierzchucka (Warszawa)

XVII Turniej – rok 2016 – I nagroda – Anna Maria Wierzchucka (Warszawa)

XVIII Turniej – rok 2017 – I nagroda – Marcin Miksza (Warszawa)

XIX Turniej – rok 2018 – I nagroda – Joanna Jagiełło (Warszawa)

XX Turniej – rok 2019 – I nagroda – Tadeusz Hutkowski (Sochaczew)

W latach 2020 i 2021 impreza nie odbyła się z powodu skrajnych obostrzeń związanych z tzw. pandemią.

XXI Turniej – rok 2022 – I nagroda – Tadeusz Hutkowski (Sochaczew)

XXII Turniej – rok 2023 – I nagroda – Aleksandra Wiśniewska (Warszawa)

XXIII Turniej – rok 2024 – I nagroda – Wojciech Hübner  (Łódź)

XXIV Turniej – rok 2025 – I nagrody – Joanna Chachuła (Sieradz) i Wojciech Hübner  (Łódź)

Ziemowit Skibiński (1945-2006)

Pisarz, poeta, krytyk literacki, wykładowca akademicki. Współtwórca życia literackiego środkowej Polski.W 1975 roku za krytykowanie socjalizmu i PRL został zawieszony w czynnościach, a w 1978 roku wyrzucony z uniwersytetu. Po interwencjach Związku Literatów Polskich w 1980 roku został zatrudniony  w Zakładzie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa w Łodzi. Doktor Ziemowit Skibiński po ciężkiej chorobie zmarł 10 lutego 2006 roku, został pochowany w rodzinnych Poddębicach koło Łodzi. Od 2006 roku, za zgodą rodziny zmarłego poety, Otwarty Turniej Jednego Wiersza „Srebrna Szyszka” w Międzyborowie przyjął za patrona Ziemowita Skibińskiego.

Jerzy Jankowski

Ogłaszamy nabór do konkursu

Jubileuszowa edycja Małopolskiej Nagrody Poetyckiej „Źródło”

Centrum Sztuki Mościce oraz Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie ogłaszają X, jubileuszową edycję Małopolskiej Nagrody Poetyckiej „Źródło” oraz VI edycję konkursu „Małe Źródło”. Wydarzenie, realizowane nieprzerwanie od dekady, należy do istotnych inicjatyw literackich w Polsce, gromadząc corocznie licznych uczestników z kraju i zagranicy.

Inauguracji tegorocznej edycji towarzyszył koncert „Zielono mi” w wykonaniu Chóru CSM Rondine pod dyrekcją Katarzyna Wrona.

Ideą konkursu jest promowanie poezji podejmującej refleksję nad tożsamością, pamięcią, wspólnotą oraz współczesnymi doświadczeniami społecznymi i kulturowymi. Konkurs pozostaje otwarty na różnorodne formy wyrazu artystycznego i wrażliwości twórcze.

Oceny prac dokona jury pod przewodnictwem Józefa Barana, w składzie: Jadwiga Malina, Beata Paluch oraz Adam Ziemianin.

Konkurs ma charakter otwarty i ogólnopolski, a jego jubileuszowa edycja obejmuje dwie kategorie:

• Małopolską Nagrodę Poetycką „Źródło” – dla osób pełnoletnich,
• „Małe Źródło” – dla uczestników do 18. roku życia.

W ramach konkursu przewidziano nagrody główne i wyróżnienia, w tym nagrody specjalne za utwory związane z regionem Małopolski oraz dla autorów spoza Polski. Łączna pula nagród wynosi blisko 10 tys. zł. Wybrane utwory zostaną opublikowane w wydawnictwie pokonkursowym.

Warunkiem udziału jest nadesłanie 3-4 autorskich, niepublikowanych wcześniej wierszy w języku polskim, zapisanych w formacie PDF i opatrzonych godłem (pseudonimem). Zgłoszenia należy przesyłać do 30 czerwca 2026 roku drogą elektroniczną na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub pocztą tradycyjną na adres organizatora, wraz z wymaganymi dokumentami i potwierdzeniem opłaty zgodnie z regulaminem.

Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi we wrześniu 2026 roku podczas uroczystej gali finałowej, której towarzyszyć będzie koncert zespołu Stare Dobre Małżeństwo.

Małopolska Nagroda Poetycka „Źródło”, organizowana przez Centrum Sztuki Mościce i Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie, od dziesięciu lat stanowi przestrzeń prezentacji i promocji współczesnej twórczości poetyckiej.